Bộ quy tắc ứng xử AI trong lớp học
Khẩu hiệu hành động: “Học cùng AI — Không giao tư duy cho AI”. Dành cho học sinh, để công nghệ trở thành trợ lý chứ không phải người làm bài hộ.
🎯 Mục tiêu & nguyên tắc chung
Mục tiêu: xây dựng môi trường học tập hiện đại, an toàn, có trách nhiệm và minh bạch; giúp học sinh chủ động khai thác sức mạnh của AI để phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và học tập suốt đời.
Nguyên tắc cốt lõi: AI là công cụ trợ lý hỗ trợ việc học tập và nghiên cứu, không thay thế quá trình tự nhận thức, tư duy độc lập và nỗ lực của bản thân học sinh.
📜 5 nguyên tắc ứng xử AI cốt lõi
Điều 1 — Trung thực học thuật và tự chủ tư duy
- Không sao chép nguyên văn: tự viết bài và trình bày sản phẩm bằng ngôn ngữ, góc nhìn của chính mình. Tuyệt đối không nộp sản phẩm do AI tạo ra làm bài làm của bản thân.
- Minh bạch khai báo: khi được phép dùng AI, phải ghi rõ tên công cụ đã dùng, mục đích sử dụng và trích dẫn theo đúng quy định của giáo viên.
- Lưu trữ nhật ký tương tác: sẵn sàng cung cấp lịch sử trao đổi/câu lệnh (Prompt History) với AI khi giáo viên yêu cầu kiểm tra.
Điều 2 — Phản biện và kiểm chứng thông tin
- Không tin tưởng mù quáng: AI có thể đưa ra thông tin sai lệch, thiếu chính xác hoặc có thiên kiến (“ảo giác AI”). Học sinh có trách nhiệm đối chiếu kết quả với SGK, tài liệu chính thống hoặc hỏi giáo viên.
- Đóng vai người kiểm chứng: dùng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, phát hiện lỗi sai và chủ động cải tiến các gợi ý do AI đưa ra.
Điều 3 — Bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin
- Bảo mật thông tin riêng tư: không nhập thông tin cá nhân (họ tên đầy đủ, ngày sinh, địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu, hình ảnh cá nhân) hoặc thông tin của bạn bè, thầy cô lên các hệ thống AI.
- Không tải lên dữ liệu nhạy cảm: không tải lên tài liệu nội bộ của nhà trường, đề thi chưa công bố hoặc các tệp tin chứa thông tin riêng tư.
Điều 4 — Tôn trọng bản quyền và đạo đức số
- Tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ: sử dụng AI tạo hình ảnh, âm thanh, văn bản một cách hợp pháp, ghi rõ nguồn gốc tác phẩm tham khảo.
- Nói KHÔNG với gian lận: tuyệt đối không sử dụng AI trong giờ kiểm tra, thi cử trừ khi có sự cho phép trực tiếp từ giáo viên coi thi.
Điều 5 — Văn hóa ứng xử và trách nhiệm cộng đồng
- Tương tác văn minh: giao tiếp và đưa câu lệnh (prompt) bằng ngôn từ chuẩn mực, lịch sự. Không dùng AI để tạo nội dung giả mạo, bôi nhọ, xúc phạm hoặc gây hại cho người khác.
- Hỗ trợ và báo cáo rủi ro: chủ động chia sẻ kinh nghiệm học AI an toàn với bạn bè; kịp thời báo cáo giáo viên khi phát hiện rủi ro an toàn mạng hoặc hành vi vi phạm quy tắc.
📝 Mẫu phiếu khai báo sử dụng AI
Học sinh đính kèm mẫu phiếu này vào trang cuối của bài tập lớn, báo cáo dự án hoặc sản phẩm sáng tạo khi có sử dụng AI hỗ trợ:
| Họ và tên học sinh / Nhóm | ………………………………………………….. |
| Lớp / Môn học | …………….. / Môn: …………….. |
| Tên bài tập / Dự án | ………………………………………………….. |
| Công cụ AI đã sử dụng | ☐ ChatGPT ☐ Gemini ☐ Khanmigo ☐ Canva AI ☐ Khác: …… |
| Mục đích sử dụng AI | ☐ Gợi ý ý tưởng/Dàn ý ☐ Tra cứu tài liệu/Từ vựng ☐ Sửa lỗi chính tả/Ngữ pháp ☐ Hỗ trợ viết code/Đồ họa ☐ Khác: …… |
| Tóm tắt phần AI gợi ý & phần tự làm | – Gợi ý từ AI: ………………………… – Phần em tự kiểm chứng/chỉnh sửa: ………………………… – Điểm em khác biệt/sáng tạo so với AI: ………………………… |
| Xác nhận | Giáo viên: (Ký, ghi rõ họ tên) | Học sinh cam kết: (Ký, ghi rõ họ tên) |
🤝 Cam kết thực hiện
“Em đã đọc, hiểu rõ và cam kết tuân thủ đầy đủ Bộ quy tắc ứng xử AI trong lớp học. Em hiểu rằng việc tuân thủ bộ quy tắc này giúp em trở thành người học làm chủ công nghệ, trung thực và có trách nhiệm.”
Leave a Reply